Eikenprocessierups

Wat is eikenprocessierups?

Sinds 1997 komt de eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) opnieuw massaal voor in ons land. Vooral op zomereiken, maar ook op Amerikaanse eik en moeraseik, worden de typische nesten aangetroffen waarin de rupsen zich ophouden. Meestal blijft de vraatschade beperkt en zijn de gevolgen voor de getroffen bomen gering. De rupsen zijn echter berucht vanwege hun brandharen die hevige huidirritaties kunnen veroorzaken, waardoor ze ernstig ongemak geven aan omwonenden en recreanten.

Levenscyclus en schade
De eikenprocessievlinder is een nachtvlinder met één generatie per jaar. De vliegtijd valt in de maanden juli en augustus, met een piek omstreeks eind juli begin augustus. De vlinders leven slechts enkele dagen.
Na de paring vliegen de wijfjes naar eiken, waar ze hun eitjes (30 - 300) in regelmatige pakketjes afzetten, in de kroontoppen op één- of tweejarige twijgen of op gladde schorsdelen van vrijstaande, oude bomen.
De overwintering gebeurt dus in het eistadium. De rupsen komen uit het ei in april, ongeveer op het moment dat de eiken beginnen uit te lopen. De rupsen leven in groepen en ondergaan verschillende vervellingen voordat ze volgroeid zijn. De rups is bedekt met lange witte haren.

Brandharen worden pas vanaf het derde larvale stadium gevormd. Dit is normaal tussen half mei en begin juli. Op de rugzijde heeft deze rups enkele segmenten met honderdduizenden korte, gemakkelijk loslatende brandharen. Dit zijn nauwelijks met het oog waarneembare microharen, met kleine weerhaakjes die gemakkelijk binnendringen in de huid, ogen en luchtwegen. De volgroeide rupsen kunnen een lengte bereiken van ongeveer 3 cm. De rupsen leven altijd in groepen. De typische nesten, opgebouwd uit een spinsel van haren, vervellingshuiden en uitwerpselen, ontstaan pas vanaf het vijfde (en laatste) larvale stadium. Vanuit deze nesten begeven de rupsen zich in lange processies naar de kroontoppen en vreten daar aan de bladeren. De bladvraat heeft hoofdzakelijk `s nachts plaats. De volwassen rupsen verpoppen in het nest (juli), in een cocon opgebouwd uit spinsel en haren. Zelfs na deze verpoppingsperiode vormen achtergebleven brandharen een aanhoudend risico voor mensen en hun huisdieren. De verdere verspreiding van brandharen door verwaaiing uit de lege nesten kunnen tot 5 jaar later nog irritaties opwekken !!

Product

De GreenGuard Feromoonval is een prima hulpmiddel om de verspreiding en aantasting door de Eikenprocessierups  te monitoren, en de schade te beperken.

Door het plaatsen van een dispenser met lokstof (feromoon), zal het mannetje aangetrokken worden en vervolgens worden gevangen in de val. De beste plaats om de feromoonvallen op te hangen is zo hoog mogelijk in de boom.
Bij voorkeur in de schaduw van een dicht bebladerde tak.

Voor het monitoren kan een goed bereikbare plaats gekozen worden, op ongeveer 2 -3 meter hoogte. Vanaf de grond is dit gemakkelijk te bereiken, en biedt de mogelijkheid om de vallen regelmatig te controleren.

Toepassing

Eikenprocessierups: men hoeft slechts één keer een specifiek feromoondispenser op te hangen in de strijd tegen de eikenprocessierups. De feromoonval mét dispenser wordt opgehangen in juli. Het specifieke feromoondispenser werkt 2 maanden.
Eind september kunnen de vallen definitief verwijderd worden. Omdat de overlast door de rupsen aanzienlijk kan zijn, is preventief ingrijpen noodzakelijk. Wanneer mannelijke motten in de vallen worden aangetroffen, betekent dit dat in de omgeving volgend voorjaar rupsennesten zijn te verwachten.

Landelijke waarneming Eikenprocessierups

Voor een overzicht van de landelijke waarneming van de Eikenprocesssierups, klik op: De Natuurkalender

 

 

Voor u gelezen:

Waarschijnlijk heeft de vorst van deze winter invloed op de Eikenprocessierups. Dit artikel is van begin 2009, maar ook dit voorjaar van belang!  Lees het artikel van Tuin&Landschap.

Een goede reden om ook dit seizoen te werken met onze feromoonvallen, om tijdig de aanwezigheid van Eikenprocessierups te monitoren !